Lage waterstand in de Biesbosch: een ander landschap, dezelfde bijzondere beleving
Wie de afgelopen weken door Nationaal Park De Biesbosch heeft gewandeld of gevaren, heeft het ongetwijfeld gezien. Op verschillende plaatsen zijn zandplaten zichtbaar geworden, oevers liggen verder droog dan normaal en in sommige kreken steken waterplanten boven het oppervlak uit. Voor veel bezoekers roept dat direct vragen op. Is de Biesbosch aan het uitdrogen? Kun je nog wel varen? En heeft de natuur hier geen last van?
Dat zijn begrijpelijke vragen. Toch vertellen de beelden maar een deel van het verhaal. De Biesbosch is namelijk een natuurgebied dat voortdurend verandert. Waterstanden stijgen en dalen, geulen verleggen zich en planten en dieren passen zich steeds opnieuw aan de omstandigheden aan. Juist daardoor blijft geen enkele vaartocht hetzelfde.
Sterker nog, een periode met een lagere waterstand laat een kant van de Biesbosch zien die veel bezoekers nog nooit hebben ervaren. Het landschap oogt ruiger, de kreken krijgen meer reliëf en zandbanken vormen natuurlijke rustplaatsen voor vogels. Bovendien ontstaan er prachtige spiegelingen en doorkijkjes die in nattere perioden verborgen blijven.
Wie de Biesbosch alleen kent van hoge waterstanden, ontdekt nu letterlijk een nieuw landschap.
Door de lagere waterstand worden zandplaten zichtbaar die normaal onder water liggen.
De Biesbosch leeft met het water
Misschien is het grootste misverstand wel dat veel mensen denken dat de Biesbosch altijd hetzelfde hoort te zijn. In werkelijkheid is daarentegen het tegenovergestelde waar.
Water bepaalt hier alles.
Al eeuwenlang verandert het landschap onder invloed van rivierwater, regenval, wind en de seizoenen. Dat is precies de reden waarom de Biesbosch zo’n bijzonder natuurgebied is. Het is geen park waarin alles vastligt, maar een levend landschap dat voortdurend in beweging is.
Daarom ziet een vaartocht in april er totaal anders uit dan een tocht in augustus of oktober. In het voorjaar staat het water vaak hoger en kleuren de oevers frisgroen. Tijdens een droge zomer verschijnen bovendien slikranden, zandbanken en ondiepe kreken die het gebied een heel eigen karakter geven.
Voor natuurliefhebbers is dat misschien wel het mooiste van alles. Er valt altijd iets nieuws te ontdekken.
Wat betekent een lage waterstand voor de natuur?
Hoewel langdurige droogte gevolgen kan hebben voor sommige planten en dieren, laat de natuur ook een indrukwekkend aanpassingsvermogen zien.
Allereerst profiteren verschillende vogelsoorten van de drooggevallen oevers. Steltlopers zoeken er naar voedsel en rusten op plaatsen die eerder volledig onder water lagen. Daarnaast worden kleine visjes gemakkelijker zichtbaar voor roofvogels zoals de visarend en de bruine kiekendief.
Ook onder water verandert er veel. Waterplanten groeien dichter aan het oppervlak en maken zichtbaar hoe rijk het leven onder de waterspiegel eigenlijk is. Wie rustig vaart, ziet soms scholen jonge vis tussen het groen schuilen.
Met name deze details vallen tijdens een normale vaartocht vaak nauwelijks op.
Bij een lagere waterstand krijgt u letterlijk meer zicht op het leven onder water.
Heeft de lage waterstand invloed op uw vaartocht?
Dit is zonder twijfel de vraag die we het vaakst krijgen.
Het korte antwoord is: meestal niet.
Natuurlijk houden we de omstandigheden voortdurend in de gaten. Veiligheid staat altijd voorop. Daarom bekijken we vooraf welke routes het meest geschikt zijn. Soms kiezen we een andere kreek of varen we iets langer over open water. Voor onze gasten verandert er daardoor meestal weinig.
Sterker nog, veel bezoekers merken daarnaast op dat een tocht tijdens een lage waterstand verrassend afwisselend is. De zichtbare zandplaten, de heldere oevers en de veranderde kleuren geven het landschap een heel eigen sfeer.
Dat maakt iedere tocht uniek.
Vanuit de stuurhut
Iedere vaartocht begint voor ons op dezelfde manier: we kijken naar de omstandigheden van dat moment. Hoe staat het water? Welke route is het mooist? Waar is de kans het grootst om bijzondere natuur te zien?
Juist tijdens een periode met een lagere waterstand wordt dat extra interessant. Sommige kreken worden smaller, terwijl andere delen van de Biesbosch tegelijk een heel nieuw gezicht krijgen. Daardoor kiezen we soms bewust voor een andere route dan enkele weken eerder.
Dat is misschien wel het mooiste van varen in de Biesbosch. Geen enkele tocht is hetzelfde.
Regelmatig horen we gasten na afloop zeggen:
“We hadden nooit verwacht dat een lagere waterstand juist zó mooi kon zijn.”
Dat begrijpen we goed. Wie alleen foto’s van een ‘volle’ Biesbosch kent, ontdekt nu een landschap met veel meer reliëf. Boomwortels worden zichtbaar, zandbanken geven het water meer diepte en de overgangen tussen land en water vallen veel sterker op.
In een droge periode daardoor ervaart u hoe dynamisch dit natuurgebied werkelijk is.
Een paradijs voor fotografen
Niet alleen natuurliefhebbers genieten van deze periode. Ook fotografen komen graag naar de Biesbosch wanneer het water lager staat.
Daar zijn verschillende redenen voor.
Allereerst ontstaan er veel meer lijnen en structuren in het landschap. Drooggevallen oevers, waterplanten en zandplaten zorgen voor extra diepte in een foto.
Daarnaast leveren de rustige wateroppervlakken prachtige spiegelingen op, vooral tijdens zonsopkomst en het laatste uur voor zonsondergang.
Ook vogels laten zich vaak gemakkelijker fotograferen wanneer zij foerageren op de drooggevallen oevers.
Voor iedereen die graag fotografeert, is dit daarom misschien wel één van de mooiste perioden van het jaar.
Vanuit de stuurhut ziet iedere vaartocht er weer anders uit.
Welke dieren kunt u juist nu tegenkomen?
Hoewel de waterstand verandert, blijft de Biesbosch rijk aan dieren.
Tijdens onze vaartochten zien we regelmatig:
- grote zilverreigers;
- blauwe reigers;
- aalscholvers;
- lepelaars;
- visarenden;
- buizerds;
- ijsvogels;
- ganzen;
- zwanen.
En natuurlijk blijft ook de bever één van de meest bijzondere bewoners van het gebied.
Juist tijdens de avondtochten neemt de kans toe dat een bever zich langs de oever laat zien. Dat blijft iedere keer weer een bijzonder moment.
De natuur laat zich nooit voorspellen. Toch maakt precies dát, dat iedere ontmoeting extra waardevol is.
Praktische tips voor uw bezoek
Wilt u optimaal genieten van een vaartocht tijdens een periode met een lagere waterstand? Dan helpen deze tips.
- Neem een verrekijker mee.
- Kies bij voorkeur voor een ochtend- of avondtocht.
- Draag kleding in rustige kleuren.
- Vergeet uw camera niet.
- Laat vooral de natuur het tempo bepalen.
Wie rustig kijkt, ziet uiteindelijk vaak het meest.
Een ander landschap, dezelfde rust
Soms lezen we berichten waarin een lage waterstand vooral als probleem wordt beschreven.
Dat is begrijpelijk. Water is immers onmisbaar voor dit bijzondere natuurgebied.
Toch zien wij iedere week ook iets anders.
We zien bezoekers die verrast worden door het veranderde landschap.
We zien fotografen die genieten van de spiegelingen.
We zien kinderen die verwonderd kijken naar drooggevallen zandplaten.
En we zien gasten die na afloop zeggen dat ze de Biesbosch opnieuw hebben leren kennen.
Dat is misschien wel de mooiste conclusie.
De Biesbosch verandert.
Daardoor blijft het één van de meest bijzondere natuurgebieden van Nederland.
Conclusie
Een lagere waterstand betekent niet dat de Biesbosch minder mooi is.
Integendeel.
Het landschap verandert, nieuwe details worden zichtbaar en iedere vaartocht krijgt een eigen karakter. Bovendien biedt deze periode prachtige mogelijkheden om vogels, planten en bijzondere landschappen vanuit een ander perspectief te beleven.
Wilt u zelf ervaren hoe de Biesbosch er op dit moment uitziet?
Bekijk dan onze informatiepagina of neem vrijblijvend contact met ons op. We vertellen u graag welke vaartocht het beste aansluit bij uw wensen.
Ontdek de andere kant van de Biesbosch: Rondvaarten in de Biesbosch
Stap aan boord van onze Super Van Craft en beleef het water op zijn mooist.
info@lepecheur.nl
06 – 21212941
www.lepecheur.nl

Vanuit de stuurhut ziet iedere vaartocht er weer anders uit.